EUROPEJSKIE I POLSKIE ZNAKI JAKOŚCI ORAZ OZNAKOWANIE CE

Barbara Chomentowska
Katarzyna Mosiniak
SKN Zarządzania Jakością
Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

EUROPEJSKIE I POLSKIE ZNAKI JAKOŚCI   ORAZ  OZNAKOWANIE CE

Wstęp
Wejście Polski w struktury Unii Europejskiej dało ogromną możliwość polskim przedsiębiorcom do bycia konkurencyjnym na rynku europejskim. Jednakże tylko te produkty, które są w stanie sprostać normom i standardom unijnym, mają szansę konkurować z zagranicznymi wyrobami, cieszącymi się bardzo często wysoką jakością. Jedną z metod promocji takich produktów i informacji o ich jakości jest odpowiednie ich oznakowanie. Najbardziej obiektywnym sposobem oceny jakości produktów i zwiększenia konkurencyjności wyrobów  jest ich certyfikacja. Wszystkie wymagania jakie musi spełnić produkt są zawarte w jednoznacznie zdefiniowanych normach. Sama certyfikacja jest dobrowolna i jest przeprowadzana przez niezależne od producenta i konsumenta jednostki certyfikujące. W Polsce, jednostki te w czasie certyfikacji posługują się odpowiednimi kryteriami zawartymi w normach PN-EN 45011:2000,  PN-EN 17021:2006 i EN-ISO/IEC 17024:2004 oraz postanowienia Rady ds. Badań i Certyfikacji S.A. (PCBC S.A.). Dokumentem potwierdzającym spełnienie określonych wymogów jest certyfikat zgodności który może również upoważniać producenta do używania odpowiedniego znaku jakości. Zgodność jest tu rozumiana jako spełnianie przez wyroby wymagań unijnych aktów prawnych, zwłaszcza dotyczących bezpieczeństwa użytkowania. Dowodem na zgodność wyrobu jest umieszczony na nim znak CE [1].

Oznakowanie  CE
Znak ten wskazuje na wyrób wyprodukowany zgodnie z wymaganiami dotyczącymi bezpieczeństwa produktu, zdrowia i ochrony konsumenta, a także ochrony środowiska według tzw. Dyrektyw Nowego Podejścia. Przedsiębiorstwo ubiegające się o oznakowanie CE,  może skorzystać z domniemania zgodności wyrobu z zasadniczymi wymaganiami dyrektywy, objętymi daną normą zharmonizowaną przeniesioną do systemu norm krajowych przynajmniej jednego państwa członkowskiego Unii Europejskiej [7]. Normy zharmonizowane to  techniczne normy europejskie (EN) przyjęte przez kraje Unii Europejskiej, ustanawiane przez trzy europejskie organizacje normalizacyjne (CENELEC - elektrotechnika, ETSI - telekomunikacja, CEN - pozostałe branże) [7] . Państwo członkowskie może  zakazać sprzedaży wyrobów po stwierdzeniu, że dany produkt oznaczony CE i użytkowany zgodnie z przeznaczeniem, stanowi zagrożenie [4 s.132-13]. W Polsce podstawą do wprowadzenia Dyrektyw Nowego Podejścia oraz oznaczenia produktu znakiem CE jest ustawa o systemie oceny zgodności z 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. z 2002 r. nr 166 poz. 1360 ze zmianami, tekst jednolity: Dz.U. z 2004 r. nr 204 poz. 2087) oraz rozporządzenia do tej ustawy.

Europejskie znaki jakości:

Keymark
Jest znakiem certyfikacji wskazującym na zgodność wyrobów z odpowiednimi normami  Unii  Europejskiej, nadawany przez Europejski Komitet Normalizacji (CEN) oraz Europejski Komitet Normalizacji Elektrotechnicznej (CENELEC).  Znak został ustanowiony w  1998 roku i  zastąpił stosowane dawniej  narodowe znaki zgodności wyrobów z normami danego kraju na normy unijne [5 s. 107] . Keymark nie jest znakiem obowiązkowym.

Europejski znak ekologiczny „Margerytka Unii Europejskiej”
Europejski znak ekologiczny jest głównym wyróżnikiem przyznawanym wyrobom spełniającym wyższe wymagania środowiskowe. Produkty oznakowane Ecolabel są mniej szkodliwe dla środowiska w ciągu całego cyklu życia wyrobu, gdyż spełniają ustalone kryteria środowiskowe zawarte w normach ISO 14000 [6]. Ustanowiony w 1992 r. Ecolabel jest obecnie tzw. oznaczeniem typu I (wg normy ISO 14024:2000) i ocena spełniania odpowiednich kryteriów musi być dokonana przez upoważnioną  i notyfikowaną do tego organizację. Ecolabel odnosi się do różnych kategorii przemysłowych m.in.: wyposażenie, produkty papiernicze, odzież, produkty czyszczące, wyroby domowe i ogrodowe oraz turystyka. W Polsce jednostką kompetentną do prowadzenia certyfikacji na europejski znak ekologiczny jest PCBC S.A.  w oparciu o rozporządzenie 1980/2000/WE [6].

Znak produkcji ekologicznej
Znak ten został wprowadzony w marcu 2000 roku na mocy rozporządzenia Komisji Europejskiej  nr 331/2000. Celem tego znaku jest zwrócenie większej uwagi oraz identyfikacja na rynku produktów żywnościowych otrzymywanych metodami ekologicznymi. Logo nie jest obowiązkowe i ubiegać się o niego mogą producenci wytwarzający wyroby zgodnie z Rozporządzeniem 2092/91 [10].

Polskie znaki jakości

Znak bezpieczeństwa B
Przed wejściem Polski do UE znak B był obligatoryjny dla wyrobów określonych odpowiednim rozporządzeniem Rady Ministrów i potwierdzeniem zgodności z wymaganiami bezpieczeństwa przez niezależną od producenta jednostkę. Po wejściu Polski w struktury Unii Europejskiej, zaczęły obowiązywać zasady unijne, Dyrektywy Nowego Podejścia i znak CE. Jednak wielu odbiorców nadal preferuje znak B jako potwierdzenie bezpieczeństwa wyrobów [11]. Znak B może być umieszczony obok znaku CE i dla znacznej grupy wyborców, dla których producent sam deklaruje zgodność i znakuje CE, może być bardziej wiarygodny, gdyż wyrób musi przejść pełny cykl certyfikacji, łącznie z badaniami laboratoryjnymi oraz oceną niezależnej, uprawnionej do tego jednostki [4 s. 155].

Znak zgodności z Polską Normą
Oznaczenie wyrobu znakiem PN wskazuje, że produkt został wytworzony zgodnie z polskimi normami z zakresu systemu zarządzania jakością (ISO serii 9000) oraz zarządzania środowiskowego (ISO serii 14000). Proces wytwarzania wyrobu podlega więc nadzorowi, jest stabilny, natomiast materiały zastosowane w jego produkcji są przyjazne dla człowieka i środowiska [9].

Polski znak ekologiczny – EKO
Od 1998 roku polski "Eko-znak" mogą otrzymywać wyroby krajowe i zagraniczne niepowodujące negatywnych skutków dla środowiska oraz spełniające ustalone kryteria dotyczące ochrony zdrowia, środowiska i ekonomicznego wykorzystania zasobów naturalnych w trakcie wytwarzania, transportowania, instalowania, użytkowania i utylizacji [10]. Zasady przyznawania polskiego znaku ekologicznego są zgodne z zasadami systemu certyfikacji UE.

Znak certyfikowanego rolnictwa ekologicznego oraz znak „Ekolandu”
Certyfikat rolnictwa ekologicznego jest  przyznawany  na podstawie oceny warunków prowadzenia produkcji rolnej i przetwórstwa rolno-spożywczego metodami ekologicznymi oraz obrotu tymi produktami.  Prawo do używania tego znaku na swych wyrobach mają producenci, którzy spełniają wymagania tej ustawy oraz  posiadają certyfikat nadany przez uprawnioną jednostkę (PCBC S.A.)  i jednocześnie są członkami "Ekolandu" [10].

Certyfikat jakości Q
Tradycja wydawania  certyfikatu jakości Q sięga lat 60. i wciąż posiada uznanie w oczach odbiorców. Znak jakości Q oznacza, że wyrób spełnia nie tylko wymagania podstawowe, ale też ponadstandardowe (jakością, walorami użytkowymi, ergonomicznymi, zdrowotnymi, w tym także niższą niż przeciętne materiało- i energochłonnością)  i jego jakość jest porównywalna z jakością identycznych produktów renomowanych firm światowych [8].

Podsumowanie
Tylko firmy oferujące wyroby i usługi najwyższej jakości po dostępnych cenach mogą liczyć na stałych klientów a także odnosić sukces w walce z konkurencją. Dlatego tak ważne jest ciągła poprawa jakości i bezpieczeństwa wyrobów i usług, czego nagrodą mogą być certyfikaty jakości z przyporządkowanymi odpowiednimi znakami jakości. Należy również podkreślić, że oprócz certyfikacji obowiązkowej (oznakowanie CE), obligatoryjnej dla każdego produktu, istnieje certyfikacja dobrowolna na różne znaki     ( Keymark, Ecolabel, znak produkcji ekologicznej, B, PN, Ekoland, Q) [5 s. 109]. Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S.A. doceniając wagę certyfikacji dobrowolnej jako wartości dodanej do znakowania CE, postanowiło kontynuować i promować dobrowolne znaki B (bezpieczeństwa), Q (jakości) oraz Eko (ekologia wyrobów). Znaki te są zastrzeżone przez Urząd Patentowy dla PCBC S.A. [2].

Literatura:
1.    Hamrol A., Zarządzanie jakością z przykładami. Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2008.
2.    Henrykowski W., Historia oceny zgodności w Polsce. „ABC Jakości. Akredytacja. Badania. Certyfikacja. Quality Review”, 2004, 3, s.4-6.
3.    Łunarski J., Zarządzanie jakością: standardy i zasady. Wyd. Naukowo-Techniczne, Warszawa, 2008.
4.    Łunarski J., Systemy jakości, normalizacji i akredytacji w zarządzaniu organizacjami. Oficyna Wyd. Politechniki Rzeszowskiej, Rzeszów 2006.
5.    Łunarski J., Systemy jakości, normalizacji i certyfikacji wyrobów. Oficyna Wyd. Politechniki Rzeszowskiej, Rzeszów 2001.
6.     Tkaczyk J., ECOLABEL a zakupy publiczne. Wspólnotowe oznakowanie ekologiczne. „Problemy Jakości”, 2005, 1, s.8-15.
7.    www. oznaczenie-CE.pl.
8.    www.pcbc.gov.pl.
9.    www.pkn.pl.
10.    www.strefa.org/porady/znaki-jakosci-produktow.html.
11.    www.znak-b.pl.

Autor: Barbara Chomentowska, Katarzyna Mosiniak
Wydawnictwo: Portal www.outsourcing.edu.pl
Miasto: Kraków
Rok publikacji: 2008
ISBN: 978-83-927079-0-5
Numer strony: 52-56


CYTATY I DEFINICJE
"Firma wprowadzająca na rynek innowację musi bowiem przewidywać przyszłe zdarzenia i jednocześnie mysleć wstecz, dostosować się do polityki głównych graczy i jednocześnie przebudować status quo"
więcej »
ADS BY GOOGLE
ARTYKUŁY NAUKOWE
ZARZĄDZANIE A OCHRONA ŚRODOWISKA....
Piotr Nabiałek       SKN Zarządzania Jakością Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu ZARZĄDZANIE...
więcej »
ANALIZY I RAPORTY
Oprogramowanie jako usługa tak, ale...
Oprogramowanie jako usługa tak, ale dla kogo?   Oprogramowanie jako usługa  jest coraz powszechniej stosowanym...
więcej »