BIODEGRADOWALNE - KOMPOSTOWALNE OPAKOWANIA NA PRZYKŁADZIE INNOWACYJNEJ TECHNOLOGII ?EATware??
Dorota Luberda
Ecopackaging Middle East Europe – Biodegradable and Compostable Packaging. www.ecopackaging.edu.pl, www.outsourcing.edu.pl
BIODEGRADOWALNE - KOMPOSTOWALNE OPAKOWANIA NA PRZYKŁADZIE INNOWACYJNEJ TECHNOLOGII „EATware®”
„... Zarządzanie biznesem nie powinno być nigdy traktowane jako czynność, której efektywność jest mierzona włącznie poprzez wielkość zysku czy też sprawność lub wydajność prowadzonych operacji. Powinno się ono zaczynać od myślenia o życiu, które dookoła nas się toczy
oraz od refleksji, co to znaczy być człowiekiem…”.
Konosuke Matsushita [1]
Wprowadzenie
Wśród wielu dostępnych na rynku opakowań, niewielka ich liczba zalicza się do opakowań ekologicznych. Opakowania te dzielą się na opakowania produkowane z surowców pochodzących z recyklingu (materiałów pochodzących z odpadów produktów szklanych, aluminiowych oraz papieru, tektury jak również z tworzyw sztucznych) oraz opakowania, których głównym składnikiem są związki lub materiały, które pochodzą i występują w swej naturalnej postaci w środowisku naturalnym. Do drugiej grupy zaliczyć można papier, trzcinę cukrową, kukurydzę a ostatnio również bambus. Głównym powodem niskiego stopnia występowania tychże opakowań na rynku jest ich cena, która jest wysoka ze względu na wysokie koszty produkcji wynikające głównie z innowacyjnej technologii. Jednakże trzeba zwrócić uwagę, że nie wszystkie opakowania z wymienionych wyżej surowców są w 100% ekologiczne - biodegradowalne i kompostowalne (podstawą oceny są wyniki laboratoryjne).
Pojęcia biodegradacja, kompostowalność wg. EN 13432:2000 oraz ASTM D 6400-04 w odniesieniu do opakowań
Według normy EN 13432:2000 biodegradacja i kompostowalność w odniesieniu do opakowań, obejmuje kilka podstawowych etapów. Pierwszym krokiem jest określenie składu chemicznego (zawartość związków lotnych >50%, obliczanej na podstawie suchej pozostałości po spaleniu w temp. 550?C. Określony limit poziomu zawartości metali ciężkich i innych niebezpiecznych pierwiastków). Drugim etapem jest pozytywne badania biodegradowalności (opakowania z materiałów pochodzenia naturalnego: drewna, włókien drzewnych, włókien bawełny, skrobi, masy papierniczej oraz juty nie wymagają badań biodegradowalności). Następnym krokiem jest określenie zdolności do rozpadu w czasie obróbki biologicznej (podczas testów w warunkach tlenowych i beztlenowych <10% suchej masy próbek pozostaje na sicie o średnicy oczek >2 mm). Zwrócić należy uwagę na proces obróbki biologicznej, który nie może obniżać jakości uzyskanego kompostu (kompost zgodny z wymaganiami) oraz nie przynosi negatywnych skutków — pozytywny wynik testów wzrostu roślin [2, 3].
Innowacyjna technologia EATware® - podstawowe elementy procesu produkcji opakowań
Jednym z głównych czynników dla których bardzo trudno każdemu producentowi uzyskać certyfikat zgodności z wymaganiami normy EN 13432:2000 czy ASTM D 6400-04, jest fakt, iż w procesie produkcji używane są często substancje chemiczne, zmieniające właściwości produktu finalnego [4, 5, 6].
Jednym z najnowszych innowacyjnych rozwiązań jest proces technologiczny minimalizujący uczestnictwo niebezpiecznych substancji. Linię wytwarzania EATware® opatentowano: cały park technologiczny produkujący oraz produkty opakowaniowe. Ponadto w procesie produkcji pulpy (masy) nie wykorzystuje się związków chloru i siarki. Dodatki w procesie wytwarzania masy są w 100% organicznego pochodzenia co wyróżnia technologię EATware® wobec szeregu opakowań z masy celulozowej dostępnych na rynku międzynarodowym, które tworząc tego typu masę wybielają ją związkami chemicznymi, aby opakowanie gotowe było w kolorze białym (kolor ten jest głównie dla celów marketingowych, ponadto wiele grup społecznych nie mając wiedzy merytorycznej opiera się o podstawowe informacje jak: kolor opakowania, treści reklamowe, etc. Konsumenci zapominają pytać sprzedawców o wyniki badań laboratoryjnych, certyfikaty, etc.).
Uzupełnieniem efektu proekologicznego podejścia technologii EATware® jest zastosowanie w produkcji w/w masy całkiem nowego parku maszynowego od 2007 roku co pozwoliło na zmniejszenie o 60% czasu cyklu produkcji oraz zwiększyło efektywność produkcji o 250% (badania technologii i produkcji trwały od końca lat 90-tych ubiegłego wieku). System technologii EATware® na bazie organicznych surowców z nowym parkiem maszynowym bez stosowania chemicznych związków daje pozytywne efekty, czyli zero emisji do środowiska z terenu fabryki . Dlatego oceniając opakowania pod względem ich proekologicznego zastosowania np. kompostowalne pochodzenia organicznego należy zwracać uwagę czy sam proces produkcji tychże proekologicznych opakowań, czy nie generuje negatywnych skutków dla środowiska naturalnego [7, 8].
Innowacyjna technologia EATware® - podstawowe właściwości gotowych opakowań
Nowym rozwiązaniem na międzynarodowym rynku opakowań biodegradowalnych – kompostowalnych jest linia opakowań z włókien bambusa z domieszką pulpy (masa z procesu produkcji) – EATware®. Produkty gotowe są wolne od związków chloru i siarki, a właściwości fizykochemiczne spełniają restrykcyjne międzynarodowe normy dotyczące biodegradowalności i kompostowalności opakowań. Wydawać by się mogło, że takie opakowania będą mało wytrzymałe, lecz ze względu na unikalny sposób produkcji są:
• odporne na wodę (czas odporności na „wrzącą” wodę w temperaturze 100?C = od 30 do 45 minut, czas odporności w temperaturze 25?C = od 2 do 3 godzin, zatem spełniają wymogi podawania gorących posiłków np. w cateringu);
• odporność na olej (czas odporności na gorący olej w temperaturze 140 ?C = od 30 do 45 minut, czas odporności w temperaturze 25?C = od 1 do 2 godzin, zatem spełniają wymogi podawania gorących i tłustych posiłków np. w cateringu);
• wolne od bakterii, pleśni i drożdży (spełnienie wymogów GMP, GHP w certyfikowanym systemie HACCP);
• nie produkowane są z produktów modyfikowanych genetycznie;
• biodegradowalne (ponieważ są z surowców pochodzenia organicznego nawet wyrzucone do środowiska naturalnego nie będą negatywnym zjawiskiem, a nawet paradoksalnie w przypadku wyrzucenia do rzeki czy jeziora rozkład opakowania spowoduje, że stanie się pokarmem dla ryb w ciągu 14 dni co oczywiście nie jest zalecanym działaniem, średnio w zależności od warunków temperatury i wilgotności rozkład opakowań EATware® następuje w przeciągu 90 dni, natomiast w warunkach profesjonalnego kompostowania rozkład następuje w przeciągu 2 dni);
• kompostowalne (do ponownego wykorzystania jako kompost z zużytych opakowań do nawożenia roślin, można swobodnie wykorzystywać w przydomowych ogródkach jak również do roślin doniczkowych);
• bezpieczne w użyciu w mikrofalówce i piekarniku (odgrzewanie gotowych posiłków – innowacyjne rozwiązanie dla odgrzewania w piekarniku!!!, zapłon opakowania może nastąpić dopiero po przekroczeniu temperatury 250?C);
• mogą być używane do głębokiego mrożenia produktów (zamrażanie gotowych posiłków nawet na 3 miesiące, przydatna właściwość do pakowania owoców, grzybów, mięsa, wyrobów cukierniczych), kanapek i innych dań na wynos, etc.);
• odporne na ciepło (odgrzewanie 30 minut posiłku temperaturze 200?C w piekarniku lub odgrzewanie 5 minut posiłku w mikrofalówce 750 watt);
• łatwe oraz ekonomiczne w transporcie, przechowywaniu i magazynowaniu (zalecany zakres temperatur podczas transportu i magazynowania od -20?C do 60?C);
• nieintensywny naturalny zapach opakowania (słabo wyczuwalny naturalny zapach opakowania nie ma wpływu na jakość produktów żywnościowych podawanych na zimno lub na gorąco, co jest bardzo istotnym elementem estetyki podawania posiłków w branży gastronomicznej w związku z bardzo wysokimi wymaganiami konsumentów);
• opakowania gotowe są odwodnione i skrystalizowane (nie są atrakcyjne dla gryzoni, dlatego nawet, gdy są wyrzucane w nieodpowiednie miejsca nie tworzą źródła pokarmu nich np.: śmietniki komunalne, etc.) [9, 10].
Innowacyjna technologia EATware® - podstawowe elementy cyklu życia opakowań
Technologia EATware® stosując innowacyjne rozwiązania w procesie produkcji dokładnie określa zarazem cały cykl życia produktu. Początkiem cyklu jest przygotowanie odpowiedniej pulpy z: 100% naturalnych składników, z domieszką wody i opatentowanego organicznego dodatku EATplus® Additive. Następnie przygotowana masa jest odpowiednio prasowana tworząc różne kształty opakowań. Zastosowana tu nowa technologia pod wpływem zastosowania odpowiedniej temperatury powoduje, że takie opakowania są bardzo wytrzymałe.
Następnym etapem cyklu jest transport i dostarczenie do końcowego użytkownika, w postaci talerzy, pojemników, tacek czy kubków. Po użyciu opakowania stają się odpowiednim produktem jako pasza dla zwierząt oraz naturalnie rozkłada się w wodzie. Ostatnim etapem to pełna degradacja i kompostowanie.
Podsumowanie
Reasumując, istnieje opakowanie, które w pełni spełnia wymogi biodegradacji, kompostowalności, a sama technologia i proces produkcji EATware® niewątpliwie przyczyniają się do zrównoważonego rozwoju.
Niestety problem zaśmiecania środowiska nie został rozwiązany, gdyż wprowadzenie jednego produktu nie rozwiąże problemu pełnych wysypisk i utylizacji odpadów. Istnieje wielka potrzeba umiejętności wykorzystania już istniejących zasobów z opakowań będących w użyciu, a zatem właściwy recykling opakowań z tworzyw sztucznych, aluminiowych i szklanych. Natomiast przed społeczeństwem stawiane jest kolejne wyzwanie jakim jest właściwe stosowanie opakowań biodegradowalnych, kompostowalnych i ich wykorzystywanie np. w cateringu, gdyż stanowią wygodne, proekologiczne zastosowanie przy jednoczesnej możliwości ponownego wykorzystania jako kompostu.
Literatura
1. Matsushita K., Opracowanie PHP Institute, Inc. Matsushita Group, „Zarządzanie z pasją”, Wydawnictwo Forum sp. z o.o., Poznań 2004 r.
2. Statement Organic Waste Systems Compostability of EATware® Food Container (thickness: 0,64 mm) According to EN 13432 & ASTM D 6400-04, Gent, Belgium, 17 November 2008.
3. Statement Organic Waste Systems Compostability of EATware® Lunch Box (thickness: 0,64 mm) According to EN 13432 & ASTM D 6400-04, Gent, Belgium, 13 November 2008.
4. EN 13432:2000 Packaging - Requirements for packaging recoverable through composting and biodegradation – Test scheme and evaluation criteria for the final acceptance of Packaging.
5. PN - EN 13432:2004 Opakowania – Wymagania dla opakowań przydatnych do odzysku przez kompostowanie i biodegradację – program badań i kryteria oceny do ostatecznej akceptacji opakowań.
6. ASTM D 6400-04 Standard Specification for Compostable Plastics.
7. EN ISO 9001:2000 Quality Management System
8. EN ISO 14001:2004 Environmental Management System.
9. Eatware International Limited, Material safety data sheet, 8 September 2008.
10. Eatware International Limited, Technical data sheet, Last updated 18 December 2008.
11. www.eatware.com
12. www.ecopackaging.edu.pl
13. www.ows.be
14. www.wikipedia.pl
15. http://odpady.org.pl/print.php?plugin:content.1349
